Spauter, Johannes de: Syntaxis Joa[n]nis Despauterij Niniuit[a]e Berga[rum] diui Guinnoci ludimagistri : Ex optimo quoq[ue] gra[m]maticoru[m], su[m]mo iudicio excerpta, cu[m] festiuo dictionu[m] earu[m]q[ue] syntaxeos Indice ... Argentorati : Schurerius, Anno, M. D. XV.
Inhalt
- PDF Vorderdeckel
- PDF Vorsatz
- PDF Titelblatt
- PDF Epistola com[m]e[n]datiua operis. Nicolai Buscoducen[sis]. Nicolaus Buscoducen[sis]. Ioan[n]i Despauterio Niniuitę suo. S.
- PDF Epistola commendatiua operis. Martinus Dorpius philosophia[m] Louanij in gymnasio lilianoru[m] p[ro]fites, Ioan[n]i Despauterio Niniuitę suo Salute[m].
- PDF Martini Dorpij in laude[m] gram[m]aticę Despauterianę doctissimo labore concinnatę, Epigramma Phaleucium.
- PDF Epistola com[m]endatiua operis Iodoci Ghisij Iodocus Ghisius Philomusus Ioan[n]i Despauterio Niniuitate politioris literaturę columini. S. D.
- PDF Epistola despauteriana Ioannes Despauterius Niniuita studiosę cultiores literaturę & Cominien[sis]. & Bergen[sis]. apud diuu[m] Guinnocu[m] pubi. S. D.
- PDF Ir De Grammatica, & pertibus eius scitu digna. Ti. Primus.
- PDF IIr Syntaxis & partes eius.
- PDF IIIr Concordantia adiectiui & substantiui. Mobile cum fixo genere & casu, numeroq[ue] Conueniat, nomen sic vult cognomi adesse.
- PDF Vr Concordantia relatiui & antecedentis. Pone relatiuu[m] cum præcedente in eodem Et genere, & numero, necnon persona in eadem.
- PDF VIIr De relatiuo Regula oratoria. Quando relatiuo præcedens subdis, eodem Ponatur casu. quia verbo dantur eidem. Que[m] scribo libru[m] bonus est ego rectius aio Q[ue] libru[m] que[m], vix tolerandu[m], sed lege prosam.
- PDF VIIIr Secunda de Relatiuo regula oratoria. Si referens ponas inter generu[m] variorum Casus, haudq[ue] sequens fuerit propriu[m], dabis vt vis, Sin propriu[m] fuerit, referens conforme fit illi.
- PDF VIIIv Per co[n]iu[n]ctione[m] copulata, ite[m] rogatiua & redditiua. Consirmileis optant casus coniunctio, quærens. Confirmileisq[ue] modos si non regimen varietur.
- PDF IXv N[omina]t[iv]us a fronte rectus. Regvla. I. Ante capit rectu[m] persona couneniente[m] Et numeroverbum quod p[er]sonale vocatur, Nec non finitu[m], Rectu[m] persæpe tacemus. Sæpe loco illius quid pono, ne puer uni Plurale[m] dones sermonem, non honor est hic. At de me solo numerus dicetur vteruis.
- PDF XIIIr Regula elegantiæ. Q[ue] duo si rectos numerum verbo variorum Præponas, verbum quadrabit proximiori. Omnia pontus erat, deerant quoq[ue] littora ponto, Vestes sunt lana, at vestes est lana caueto.
- PDF XIIIr II. Regvla Principialis. Cum substante vocans & vim quod seruat eoru[m]. Si sit res eadem post se rectu[m] retinebunt.
- PDF XVr Esse Infinitum, Esse pares optat casus. sed non male dices Huic licet esse probu[m], loquitur sic Quintilianus.
- PDF XVv Appositio, Apponens coniunge pari casu duo fixa. Esto res eadem declaratumq[ue] præito.
- PDF XVIIr Euocatio. Si ternæ primam des, totum sit tibi primæ. Siq[ue] secundam des ternæ, totum esto secundæ Pauper ego canto, Luca uir maximus audi.
- PDF XVIIv Conceptionu[m] parasceue. Quæ per et, aut socias iu[n]go dant rite valore[m] Pluralem, sic cum pro coniu[n]gente repostum.
- PDF XVIIIv Conceptionis regula. Persona[m] atq[ue] genus semper dabimus mage digno, Prima quidem reliquis præstat, ternæq[ue] secunda, Masculeu[m] reliquis præstat, neutro muliebre.
- PDF XIXr Regula indifferentiæ vtilissima. Sint res absq[ue] anima ponetur mobile neutru[m].
- PDF XIXv Conceptio generu[m] implicita. Implicitam vocites generu[m] syllepsin, uterq[ue] Est probus. at debent mas & fœmella notari.
- PDF XXr Prolepsis In parteis totum partitur rite prolepsis Cum uerbo positum. Tacita[m] q[uinque] videbis.
- PDF XXv Zeugma Vnius est uerbi ad diuersa reductio Zeugma Aut adiectiui, nihil hic nisi carmina defunt. Iratus rex est reginaq[ue], non sine causa.
- PDF XXIIr Antiposis figura vita[n]da in prosa præcipue. Antipotis erit pro casu ponito casum.
- PDF XXIIv Synthesis ubi ea contine[n]tur quæ literatores impedimenta uocant. Synthesis haud uocem sed cernit significatu[m]. Rem magis inspiciunt [quam] uocem sæpe poetæ.
- PDF XXIVr Aduerbia & interiectiones. En ecce hem primum quartu[m]q[ue] aliqu[ando] requirunt. Heus petit & quintu[m] ueluto, Hei væq[ue] datiuu[m] Pro primum quartu[m] quintumq[ue] notatur habere.
- PDF XXVr Regimen n[ostr]i & obiter aliorum implicitu[m]. Cuiusuis tacitum do casus sæpe regentem Supprimit orator quæ rusticus ædit inepte.
- PDF XXVv Regimen genitiui. Regvla. I.
- PDF XXVv Si duo continue iunguntur fixa necuna Sires in patrio recte casu dabis vnum.
- PDF XXVIv Ex qua ui dictio aliqua regatur. Quærenti vires sit pro ratione voluntas Aisiduusq[ue] usus magnorum gram[m]aticoru[m].
- PDF XXVIIr Diuersæ habitudines substantioru[m] huius regulæ pro curiosis hic positæ non inutiles.
- PDF XXVIIIr Regula secunda. Temporis atq[ue] loci quantiq[ue] aduerbia quæda[m]. Hunc optant casum, dic uenimus illius ergo.
- PDF XXIXr Tertia regula de mei, tui, sui, nostri, & vestri. Possessum spernit patrium quo passio fertur Filius ergo mei ne dixeris, at meus inque.
- PDF XXXr Regvla. IIII. Verum proprietas aut pars cui mobile iungis, Laudem significans, aut uituperamen in hoc sit, Vel sexto casu: ceu uultus fœmina pulchri Aut vultu pulchro, Sed apud vates sibi quartum Sæpe synecdoche habet penes hystoricos sibi sextu[m] Hanc oratores, ferme fugere figuram.
- PDF XXXIr Regvla. V. Opus. Poscit opus sextu[m], tolerans qua[n]doq[ue] secundu[m], Est mihi opus libro, sed opus dux, Tullius inquit, Est nobis ut opus, Plautus sic vtitur usus.
- PDF XXXIv Regvla. VI. de adiectiuis verbalibus. Actiue signans verbale dabit genitiuum. Mobile ceu quædam quoru[m] vix scitur origo.
- PDF XXXIVr Regvla. VII. Affinis, similis, co[m]munis, par, propriusq[ue], Quis addes recte, fidus. vicinus. amicus. Et quæda[m] ex dictis, dant ternum siue secundu[m], Cætera quum damnu[m] signabitur utilitasve, Cum tertio ponas. armis, sed & aptus as arma.
- PDF XXXVv Regvla. VIII. de partitiuis.
- PDF XXXVv Partitiua uolunt genitiuu[m], ut signa, gradusq[ue], Pronomen, numerus duplex, aduerbia quæda[m], Res similis generis, medius gradus atq[ue] supremus Poscunt, ille duas, hic plureis vsq[ue] duabus. Sin minus ista aderu[n]t, medio gradui dato sextu[m].
- PDF XXXVIIIr Gradus Comparationis Positiuus.
- PDF XXXVIIIr Comparatiuus.
- PDF XXXIXr Superlatiuus.
- PDF XLr Quisq[ue], omnis, cunctus.
- PDF XLv Vt, Ita, Tam, Q[uod].
- PDF XLIr Q[uod] per, oppido, sane &c.
- PDF XLIv Aduerbia in o. & in um.
- PDF XLIIr Longe, facile, nimiru[m], valde.
- PDF XLIIv Pronomen.
- PDF XLIIv Numeri.
- PDF XLIIv Cardinalis.
- PDF XLIIIr Ordinalis.
- PDF XLIIIv Ponderalis.
- PDF XLIIIv Numeri in plus. pla. plum.
- PDF XLIIIv In plex.
- PDF XLIVr Arius a, um.
- PDF XLIVr Distributiuus.
- PDF XLIVv Aduerbialis.
- PDF XLVr Numerorum ordo.
- PDF XLVr Aduerbia.
- PDF XLVv Sit conforme genus partitio qua[n]do notatur, Si collectiuu[m]. Veluox heteroclita detur. Recte etiam dices, quid agis dulcissime rerum.
- PDF XLVv Regvla. IX. Dat patriu[m] aut sextu[m], tibi copia sicut egestas Plenus inops pauper, sunt testes uerbaq[ue] nata, A pleo cu[m] faturo, ac egeo indigeo uel abundo. Angor discrucior, uelut abstineo uolo iungi, Et potior pendet, sic forte alit indolet atq[ue]. Lætor. diuitior dabit omnia carmine prosa, Desipit & sanus, quia iungam pluraq[ue] multo.
- PDF XLVIIIr Regvla. X. Dic satago rerum. Sibi uult patriu[m] misereri. Vt miserere mei, contra dominor sibi dandi, Vult casum, sed in hæ & in his dominor benedices Gram[m]aticæ leges, plærumq[ue] ecclesia spreuit. Tu viuendo bonos, scribendo sequare peritos.
- PDF XLVIIIv Regvla. XI. Accuso damno, moneo contraria laudo, Criminis aut pœnæ, vel laudis habento secundu[m], Aut sexum, sed Valla dedit tantu[m]modo sexto, Altero & ambobus, neutro uel utro uel utroq[ue].
- PDF Lr Regvla. XII. Verba uolunt sexto, precium sed pono minoris. In patrio tantum, si non habeat sibi fixum, Tum siquidem sexto, debet tantum[m]odo poni, Huic tanti quanti, cum natis iungito pluris. Attinet huc ualeo, quod raro dat sibi quartu[m]. Vilius & melius, peius uel carius emi, Valla negat recte, dici per nomina posse.
- PDF LIv Regvla. XIII. De verbis plures genitiuos regentibus. Aestimo cum facio, uel curo consulo duco, Et pendo refert est inter & est bene iungo, Ante dabunt dictos patrios cu[m] plurimi & æqui, Et parui nihili, nauci, flocciq[ue] boniq[ue]. Magni infiniti, maioris. maximi & assis, Et minimi, multi, quædam bene ponito sexto.
- PDF LIIr Regvla. XIIII. Pauca recordandi patriu[m], quartu[m]ve requirunt. Vt memini memoror, sic obliuiscor habetur.
- PDF LIIv Regvla. XV. Refert, inter & est, est qua[n]do statum officiumq[ue] Significant, patrios omnes iungam nisi quinq[ue]. Refert inter & est, nostraq[ue] meaq[ue] tuaq[ue] Atq[ue] sua uestra dic, sed nostru[m]q[ue] meumq[ue] Est uestrum, sic rite locabo tuumq[ue] suumq[ue]. Refert inter & est cuia. uel di´cito cuius Dat nostru[m], uestru[m] patrios Partitio tantu[m].
- PDF LIVr Quæ substa[n]tiua iugu[n]tur mei, tui, sui, & cæteris. Et loco horu[m] deriuatiuis. Passiue patrij signantes iungier vllis Contemnunt patrijs, & deriuat a locum quæ Conseruant horu[m] miserere mei catharinæ Non recte dices, vsus quonia[m] referenti Est miserere mei, quæ sum catharina referto. Ad de tamen quosda[m] numeriq[ue], & distribuentis Vnius, ipsius, solius, participisq[ue] Atq[ue] gerundiuis, Valla est doctissimus author.
- PDF LVv Regvla. XVI. Pœnitet & tædet, miseret, pudet, & piget, opta[n]t Accusatiuum patientis cum genitiuo.
- PDF LVIv De tenus ac obiter de alijs præpositionibus, Regvla XVII. Sæpe tenus patriu[m] numero præeu[n]te carentem Aut res signantem geminas uult Valla tenere, Vult ad cum socijs quartu[m], velut absq[ue] latinum Sub, super, in, subter, casu iunguntur utriq[ue], In vario sensu facilis docet omnia prosa.
- PDF LVIIr Præpositiones accusatiui casus.
- PDF LIXr Intra, infra, vide extra, iuxta, vide apud.
- PDF LXr Vltra. vide trans.
- PDF LXv Circiter, vide circa.
- PDF LXv Secus, penes. vide apud.
- PDF LXIr Præpositiones ablatiui.
- PDF LXIIIr Præpositiones com[m]unes.
- PDF LXIVv Inseparabiles.
- PDF LXIVv Regula genitiui ultima de no[n]ibus pro aduerbijs loci, qua[m] carentia[m] rectoris uocat Alexa[n]der. Exterio si motus abest, nomenq[ue] prioris Est numeri, & propriu[m] seu primæ siue secu[n]dæ. In patrio dabo qua[n]do locu[m] designo minorem Militiæ, belli atq[ue] domi, sic ponis humiq[ue], Addimus interdum dictis terræq[ue] togæq[ue]. (...)
- PDF LXVIv An carentibus rectore iungantur adiectiua.
- PDF LXVIIr An fiat relatio ad tale nomen.
- PDF LXVIIr Interrrogatiua locorum.
- PDF LXVIIr Hic, ille, iste, & is.
- PDF LXVIIv Aduerbia ad locum.
- PDF LXVIIIr Aduerbia per locum.
- PDF LXVIIIr Aduerbia in loco.
- PDF LXVIIIv Aduerbia de loco.
- PDF LXVIIIv Aduerbia locum versus.
- PDF LXVIIIv Aduerbia vsq[ue] ad locum.
- PDF LXVIIIv Datiui regimen.
- PDF LXIXr Regvla. I. Fixa dabunt ternum substantiuo mediante Verbo, quod per habet contingit sæpe resolui.
- PDF LXIXr Regvla. II. Ternum pro quarto, aut sexto cum præposituris Ponimus, id clamor cœlo, compellere hibisco, Omnibus hic statur. uel ab o[mn]ibus, at mihi statur, Auta a me, dici uix credunt. nam generalem Passiuæ vocis impersonale receptat Actu[m], seruitur mihi ab omnibus, hoc bene dices Matthæum legitur, penitus spreuere periti. Attamen hoc pacto Plautus scripsisse uidetur.
- PDF LXIXv Datiuus pro accusatio cum præpositione.
- PDF LXXr Impersonaliu[m] passiuæ vocis constructio.
- PDF LXXIv Regvla. III. Acquisitiue si ponas uerba, datiuu[m]. Iis dato, gram[m]atice[m] oro doceas mihi prolem. Casus com[m]unis ferme omnibus esto datiuus. Est tamen & proprius, ueluti natis fore sumq[ue] Et facio si nil mutauerit, ad quoq[ue] sæpe Et con quis addes hęc & conformia necnon Aduersa occurro, faueo, studeo, medeorq[ue] (...)
- PDF LXXXIIr Sequitur regimen accusatiui.
- PDF LXXXIIv Regvla. I. A te volunt quartum uerba infinita suroru[m] Post casum, t[ame]n ante supina, geru[n]dia nullum Optabu[n]t casum. sed post sua uerba seque[n]tur Præterq[ue] quod in u. finit[em]. mobile quod vult Ante sibi nomen post casum non regit vllum, Post etiam sequitur sua participans bene uerba, Nam regimen fit idem si significatio par fit.
- PDF LXXXIIv Infinitiuoru[m] constructio.
- PDF LXXXIIIr Infinitiuorum natura.
- PDF LXXXIIIv Infinitiuus cu[m] uerbis præcipe prohæreticis.
- PDF LXXXIVv Futurum infinitiui.
- PDF LXXXVr Gerundia.
- PDF LXXXVIr Gerundioru[m] casus & definentiæ.
- PDF LXXXVIv Ante se gerundia casum non habent.
- PDF LXXXVIIr Gerundia & supina non regunt. Passiui proprium spreuere gerundia casum. Atq[ue] supina, uelut non causa percutiendi Abs quoq[ue] uenio, nec percussum uolo dici.
- PDF LXXXVIIr Gerundia in di.
- PDF LXXXVIIv Gerundia in dum.
- PDF LXXXVIIv Gerundia in do.
- PDF LXXXVIIIr Gerundiua nomina.
- PDF LXXXVIIIr Gerundia nominatiui & vocatiui.
- PDF LXXXVIIIr Gerundia genitiui.
- PDF LXXXVIIIv Gerundia datiui.
- PDF LXXXVIIIv Gerundia accusatiui.
- PDF LXXXIXr Gerundium ablatiui.
- PDF LXXXIXr Supinum in um.
- PDF LXXXIXv Supina in u.
- PDF LXXXIXv Participia.
- PDF XCr Participioru[m] definentię.
- PDF XCr Participioru[m] resolutio.
- PDF XCv Co[n]sequentia siue ablatiui absolute positi. Rite duos sextos pono signando sequelam. Discunt discipuli me præceptore docente.
- PDF XCIv Formatio participioru[m].
- PDF XCIIr Elegans præteritoru[m] vsus.
- PDF XCIIv Dus.
- PDF XCIIIr Quot modis participiu[m] transit in nomen.
- PDF XCIVv De rus contra Vallam.
- PDF XCIVv Regula generalis ante posita declarat[ur].
- PDF XCVIr Regvla. II. Omne dat actiuum, tolle interdicere, quartu[m]. Hoc uerbum sextum, pro quarto sępius optat.
- PDF Cr Regvla. III. Cælo, rogo, doceo, geminant ut vestio quartos. Diuersos, dices ueniam bene proscimus abs te, Induo ueste Petru[m], dic & uestem induo petro Rem tibi uel de re, te cælo dicimus apte, Te doceo de gram[m]atica, tu dicito parce.
- PDF CIv Regvla. IIII. Delectat, decet, atq[ue] iuurat, da quarto & oportet.
- PDF CIIv Regvla. V. Compositu[m] quandoq[ue] dabit, sibi præposituræ. Casum, quocirca quartum sextumq[ue] dat exit, Sæpe quide[m] docti repetunt bene præpositura[m].
- PDF CIVv Regvla. VI. & catholica quidem. Q[ue] poscendo diu quartum uel ponito sextum. Cum quouis verbo fecus ablatiuus abesto.
- PDF CVv Regvla Vltima. Quantum sit spacium quarto uel dicito sexto. Ast vbi quid factum sexto tantum[m]odo prome.
- PDF CVIr Regiminis ablatiui. Regvla. I. Natura faciens regit sine præpositura in sexto a uerbis exultat iubilat albet. (ret, Et calet, & feruet, gaudet, mœret, dolet, hor-Pallet, siue rubet, nigret, ardet, iu[n]gito, friget, Floret, cum splendet, torpet, pollet, uiret, aret, Et stupet, & languet, torpet, liquet, & madet adde Tristor cum lętor, queror, irascor, verecundor. (...)
- PDF CVIv Regiminis ablatiui. Regvla. II. Christicolę dicunt diuino munere præsul. Fecit amore mei, uel causa rite feretur Esse putant finem tu dicas efficientem.
- PDF CVIIr Eiusdem casus. Regvla. III. Materies ex qua raro sine præpositura Ponitur, ut fuluo nummos cudit faber auro.
- PDF CVIIr Regvla. IIII. Materies circa quam proprietas habet esse In sexto regitur. velut est, vir sanguine clarus Lacteq[ue] distentus, quibus addes plurima quę sunt Turgidus, inflatus, tumidus, duplex, grauis, amplus, Fœcundus, fœtus, formosus, pulcher, onustus, Dignus, honoratus, præstans, generosus, (...)
- PDF CIXv .Regvla. V. Forma modusve datur, per casum rite latinum. Iustitia iustus, addunt, & nomine petrus.
- PDF CXr Regvla. VI. Mobile uel uerbum, mensuram dat sibi sexto.
- PDF CXr Regvla. VII. Mensuram excessus, uerbum uel mobile sexto Optat doctrina, superas pede longior vno.
- PDF CXv Regvla. VIII. Passiuis sextum, dabimus cum prępositura, A uel ab accipiens, sic do distans remouensq[ue], Sic alius ponas & quare conformia noris.
- PDF CXIIr Regvla Vltima. Instrumenta dabis sextis, sine præpositura, Septimus est casus, Fabius ueluti innuit ipse, Dęmona non armis, sed morte subegit Iesus.
- PDF CXIIIr Gram[m]aticæ Despauteriane de constructione & de arte epistolari. Cap. Nonu[m].
- PDF CXIIIr Constructio reciproca. Res viles alijs tibi sunto reciproca curę, Hęcsuus atq[ue] sui quæ Valla recludit acute,
- PDF CXIVr Præcepta Badij de sui & suus ex Valla.
- PDF CXVv Co[n]structio quæ rectius gram[m]atica resolutio dicitur. Optandi debent aduerbia siue uocandi Sumere principiu[m], uelut interiectio sæpe Ecce age & neus, ne p[rimus]q[ue] debes ponere q[ui]ntu[m] Hinc rectu[m] sequitur uerbu[m] tibi sit generalis Regu[...]a quę a tergo regitur, uult dictio cu[n]cta Postponi siq[...]d declarat iuris idem sit.
- PDF CXVIr Si quid sit tacite positu[m] supplere iubebo.
- PDF CXVIr Exceptiones. Quod rogat atq[ue] refert, & habet quod uim refere[n]tis, Vt quod uerba petit semper duo, du[m], quia, donec, Atq[ue] negans præeat, sic præcedens referenti Præponi debet. caueras rogo lædere verum.
- PDF CXVIIv Oratoria constructio. Construit orator proprie, quę destruit ipse Gram[m]aticus, quibus est ferme contrarius ordo.
- PDF CXVIIIv Epistolae Scribendae Ratio ex Erasmo Roterodamo.
- PDF CXVIIIv Salutationis ordo & qualitas.
- PDF CXIXv De nominis eius qui scribit situ. Scribentis nomen in salutatione ueterum more esse præponendum.
- PDF CXXr Purę & antiquæ salutationis formæ ab Erasmo collectę.
- PDF CXXv Nouæ salutandæ formulę ex eodem.
- PDF CXXv Quo[m] per alios saluta[n]du[m] & resalutandu[m], Erasmus.
- PDF CXXIr Sic redditur Erasmus.
- PDF CXXIr Superscriptio.
- PDF CXXIr Epitheta e Sulpitio hunc in modu[m] collecta.
- PDF CXXIr Imperatoribus apta.
- PDF CXXIv Cardinalibus apponenda.
- PDF CXXIv Regi addicenda.
- PDF CXXIv Archiepiscopo & episcopo conuenientia.
- PDF CXXIv Archiduci, duciq[ue] congrua.
- PDF CXXIv Abbati & cęteris pręlatis applicanda.
- PDF CXXIv Comitibus, equitribusq[ue] auratis debita.
- PDF CXXIv Religiosis & doctoribus quadrantia.
- PDF CXXIIr Iudici & pręfectis urbium accom[m]odanda.
- PDF CXXIIr Ciuibus & negociatoribus, cæterisq[ue] bonis idonea.
- PDF CXXIIr Erasmus.
- PDF CXXIIr Ex eodem.
- PDF CXXIIv De transfigurandis epithetis. Ex eodem.
- PDF CXXIIv De seruitute epithetorum Ex eode[m].
- PDF CXXIIIr Vale quomodo faciendum.
- PDF CXXIIIv Quid post uale.
- PDF CXXIVr Calendæ, nonæ, & idus.
- PDF CXXVr Epistolę qualitas.
- PDF CXXVIr Quis epistolæ character ex Erasmo.
- PDF CXXVIv Ex Quintiliano quęda[m] scitu digna.
- PDF CXXVIv Quatenus ornate loquendu[m] Idem lib. eode[m].
- PDF CXXVIIr De uocabulis antiquis.
- PDF CXXVIIr De exercitatione, arte & lectione.
- PDF Leerseiten
- PDF Vorsatz
- PDF Rückdeckel
- PDF Rücken
